10. Tofu pomaga zmniejszyć dolegliwości związane z menopauzą, ponieważ jest bogatym źródłem izoflawonów, które mają podobne działanie jak estrogeny.

Właściwości zdrowotne tofu

Lekarze medycyny chińskiej od dawna znali zdrowotne właściwości soi,

dlatego tofu było zalecane w Chinach w przypadku chorób wątroby,

pęcherzyka żółciowegooraz nadciśnienia. Dziś wielu lekarzy na Zachodzie

zaleca produkty sojowe, w tym tofu, w profilaktyce wielu chorób.
Ciekawostką może być to, że jeszcze przed II Wojną Światową lekarze

niemieccy zalecali sucharki z mąki sojowej osobom chorym na cukrzycę.

Do postrzegania tofu jako środka wzmacniającego witalność z pewnością
przyczyniły się badania nad długowiecznością mieszkańców Okinawy,

niedużej japońskiej wyspy zamieszkałej zaledwie przez półtora miliona

mieszkańców, na której żyje obecnie ponad 400 stulatków – cztery razy

więcej niż w Europie Zachodniej. Okazało się, że mieszkańcy tej niewielkiej

wyspy odżywiają się głównie rybami, warzywami, owocami i tofu, prowadząc

równocześnie spokojne, zrównoważone życie.

1. Tofu jest pomocne w profilaktyce i leczeniu wielu chorób, zwłaszcza tzw. chorób cywilizacyjnych takich, jak nadciśnienie tętnicze, arterioskleroza, podwyższony poziom cholesterolu i niektóre choroby serca, np. choroba wieńcowa serca. Wszystko to staje się możliwe dzięki niskiej zawartości  w tofu „złych” tłuszczów – nasyconych i wysokiej zawartości „dobrych” tłuszczów – nienasyconych. Tofu podobnie jak inne produkty roślinne nie zawiera cholesterolu, natomiast hamuje wytwarzanie tej substancji w wątrobie. Obniża w ten sposób poziom „złego” cholesterolu, nie obniżając poziomu „dobrego”. Wystarczy dostarczać organizmowi 25 gramów białka sojowego dziennie, żeby obniżyć poziom cholesterolu o 5-10%.

2. Tofu jest także wspaniałym źródłem wapnia – w niektórych przypadkach zawiera nawet 2 razy więcej wapnia niż mleko krowie, dzięki temu może być skutecznym środkiem stosowanym w profilaktyce osteoporozy. W Korei tofu stanowi podstawę diety kobiet ciężarnych i w połogu – zawarte w tofu składniki mają chronić zagrożone ciążą i karmieniem zęby kobiety.

3. Tofu poprawia pracę mózgu, zwiększając naszą sprawność umysłową, dzięki dużej zawartości białka i lecytyny, ważnych substancji odżywczych dla mózgu, a także korzystnie oddziałuje na nasz system nerwowy dzięki znacznej zawartości magnezu i witamin z grupy B.

4. Tofu pomaga zmniejszyć objawy klimakterium, takie jak uderzenia gorąca, nocne pocenie się, rozdrażnienie czy bezsenność dzięki zawartym w soi izoflawonom, które przetwarzane są w organizmie w fitoestrogeny, zwane roślinnymi estrogenami. Mają one działanie zbliżone do żeńskich hormonów płciowych. Fitoestrogeny wpływają też korzystnie na jędrność skóry. Polecana dawka dzienna to 40 mg izoflawonów, co odpowiada ok. 150 g tofu lub 1/2 l mleka sojowego. Tofu zawiera aż 24,74 mg izoflawonów w 100 gramach, co sprawia, że jest ich najbogatszym źródłem na rynku.

5. Tofu jest produktem bardzo korzystnym dla diabetyków, ma niski indeks glikemiczny, tak jak i soja, dlatego regularne spożywanie tofu obniża poziom cukru we krwi.

6. Tofu może zastąpić mleko krowie osobom nietolerującym laktozy (cukier mleczny) lub uczulonym na mleko i produkty mleczne.

7. Tofu jest niskokaloryczne i lekkostrawne, dlatego można je podawać dzieciom i osobom starszym.

8. Tofu jest relatywnie wolne od chemicznych toksyn. Wiadomo, że metale ciężkie, herbicydy i pestycydy mają tendencję do odkładania się przede wszystkim w tkance tłuszczowej, dlatego mięso, ryby oraz drób zawierają 20 razy więcej pestycydów niż strączkowe.

9. Osoby, które włączają do diety produkty sojowe, w tym tofu, a mieszkają w obszarach, gdzie jest niska zawartość jodu w powietrzu, powinny łączyć je z produktami bogatymi w witaminę C, ponieważ soja może hamować nieco wydzielanie hormonów tarczycy.

Zastosowanie tofu

Tofu jest jednym z ciekawszych produktów, jakie kiedykolwiek wynaleziono. Powstaje z trzech zaledwie składników ziarna sojowego, wody i koagulantu, a równocześnie jest najbardziej uniwersalnym produktem spożywczym na świecie. Możliwości jego użycia i tworzenia przy jego pomocy różnych potraw są praktycznie nieograniczone. Można go użyć w każdej prawie potrawie, którą znamy i lubimy, w postaci dodatku lub jako głównego składnika. Tofu można jeść na surowo, piec, gotować lub smażyć i dodawać do potrawy w kostkach, plastrach, rozdrobnione lub zmiksowane. Można nim zastąpić jajka, ser, śmietanę oraz masło. Z tofu możemy przygotować dania główne, zupy, sałatki, sosy, dipy, pasty, a nawet ciasta, ciastka i desery takie, jak musy, kremy, lody oraz koktajle. Niezależnie od tego do czego użyjemy tofu, nada ono potrawie niepowtarzalny smak i konsystencję. Tofu świetnie sprawdza się zarówno podczas ekskluzywnego party w formie przekąsek, np. finger food, jak i podczas niedzielnego grillowania w ogrodzie z przyjaciółmi.

Tofu jest produktem nie tylko dla wegan i wegetarian. W kuchni azjatyckiej często łączy się tofu z mięsem lub nabiałem dla wzbogacenia smaku potraw i urozmaicenia jego składu. Często osoby, które chcą przestawić się na kuchnię jarską lub wegetariańską, dodają tofu do znanych sobie potraw mięsnych i warzywnych, żeby lepiej poznać jego smak i właściwości.

Tofu to super-food – pochodząca z przeszłości żywność przyszłości w naszej teraźniejszości.

Jak gotować z tofu?

Gotowanie z tofu jest łatwe.
Poniżej podstawowe techniki, dzięki którym można przyrządzić smaczne potrawy z tofu.

Osuszanie:

Po wylaniu wody z opakowania tofu należy opłukać pod bieżącą wodą i osuszyć
papierowym ręcznikiem lub ściereczką.

Odsączanie:

Tofu zawiera serwatkę, której nadmiar może powodować pryskanie tłuszczu na patelni podczas smażenia, a także inne niepożądane efekty, dlatego tofu
trzeba odsączyć, jeśli chcemy je smażyć, dodawać w kawałkach do gotowania lub marynować.Żeby odsączyć tofu, zawijamy je w papierowy ręcznik lub ściereczkę i przykrywamy deseczką (talerzem), obciążając ją czymś ciężkim (patrz: zdjęcie obok).

Pozostawiamy w ten sposób przynajmniej na 20 minut – im dłużej tofu jest odsączane,

tym twardsze się staje ono i łatwiej zachowuje kształt podczas smażenia i gotowania.
Tofu nie trzeba odsączać, jeśli dodajemy je np. do zupy, żeby ją zabielić i zagęścić.

Miksowanie i krojenie:

Tofu można zmiksować, żeby np. przygotować serek waniliowy z tofu, lub pokroić w dowolny kształt – najlepiej sprawdzają się różnej wielkości kostki, trójkąty oraz cienkie paski.

Rozdrabnianie:

Jest to prosta technika, którą stosuje się, żeby było łatwiej zmiksować tofu lub uzyskać odpowiednią konsystencję w zależności od potrawy.

Marynowanie i glazurowanie:

Odsączone tofu zanurzamy w marynacie przynajmniej na 1 godzinę – tofu łatwiej wchłonie składniki, jeśli usuniemy nadmiar serwatki. Tak przygotowane tofu można przełożyć razem z marynatą na rozgrzaną patelnię i smażyć do momentu, kiedy na patelni zostanie niewielka ilość marynaty o konsystencji syropu. Dzięki temu uzyskamy glazurowane tofu. Glazurowanie jest skuteczniejsze niż samo tylko marynowanie, ponieważ więcej smaku zostaje na tofu.

Przyprawy:

Do tofu pasują wszystkie przyprawy, ponieważ jego delikatny, nienarzucający się smak łatwo łączy się z innymi smakami.

Podstawowe urządzenia:

Wok, dobry nóż, obieraczka do serów, moździerz, mikser oraz malakser to najlepsi przyjaciele przyrządzania potraw z tofu.

Tofu na Świecie

Przez ponad dwa tysiąclecia soja była głównym źródłem białka we wschodniej Azji. W Stanach i w Europie soja, a wraz z nią takie produkty, jak tofu pojawiły się wraz z falą emigrantów, którzy początkowo wytwarzali tofu tylko na swoje potrzeby. Dopiero w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku wraz z modą na makrobiotykę i wegetarianizm pojawiło się na Zachodzie także duże zainteresowanie soją i tofu. Początkowo przygotowywano z tofu tradycyjne chińskie lub japońskie potrawy, ale dość szybko okazało się, że tofu świetnie łączy się z tradycyjnymi smakami kuchni zachodniej, a jego struktura pozwala na użycie go w każdej niemal potrawie. Aktualnie w kuchni Zachodu tofu ma wszechstronne zastosowanie, ale też chętnie sięga się po znane i sprawdzone przepisy kuchni japońskiej lub chińskiej.

Oto najsłynniejsze potrawy z tofu, które warto zamówić w japońskiej lub chińskiej restauracji albo samodzielnie przygotować w domu – często można też trafić na ich wegetariańskie odpowiedniki:

1. Sukiyaki – potrawa ta jest przyrządzana z cienko pokrojonej wołowiny, warzyw oraz z tofu, które gotuje się razem z sosem sojowym, sake oraz mirinem. Sukiyaki jada się w Japonii najczęściej w chłodne dni i podczas sylwestrowego party, którego jest ważnym składnikiem.

2. Sushi – najsłynniejszą potrawę japońską przygotowuje się tradycyjnie z ryżu oraz najróżniejszych owoców morza, ryb, warzyw, grzybów i jajek oraz często z tofu. Jedną z odmian sushi z dodatkiem tofu jest chirashi- zushi, w której tofu łączy się z grzybami i warzywami.

3. Mapo doufu – to z kolei jedna z najbardziej znanych potraw kuchni chińskiej, pochodząca z prowincji Syczuan. W jej skład wchodzą tofu, mielone mięso wieprzowe lub wołowe oraz przyprawy takie, jak pieprz syczuański, ostre chili, sos sojowy i sos z fasoli. Jest to równocześnie jedna z najbardziej ostrych potraw z tofu, jakie kiedykolwiek wymyślono.

4. Zupa miso z wakame i tofu – jest powszechnie znaną japońską zupą z tofu. Jest wiele odmian tej zupy, ale najczęściej przyrządza się ją na wywarze dashi (z kombu i ryby bonito) z dodatkiem wakame, tofu oraz miso i posypuje na talerzach szczypiorkiem dymką.

5. Hiyayakko – nie jest tak znane w świecie Zachodu, ale jest jednym z popularniejszych dań kuchni japońskiej spożywanych latem. Dobrze schłodzone kostki tofu jedwabistego lub twardego podaje się, często obłożone lodem, posypane np. świeżym imbirem lub dymką z odrobiną sosu sojowego jako dodatek do dania głównego lub jako przekąskę do piwa.

Więcej informacji w książce „Zaskakujące tofu” . Zobacz też nasze przepisy z tofu